Fferm Wynt Alltraeth Gwynt Glas – prosiect ynni adnewyddadwy arfaethedig yn y Môr Celtaidd – yn falch iawn o gyhoeddi bod 'Reef Cubes' wedi'u gosod yn Harbwr Falmouth mewn cydweithrediad â Sea-Changers, Our Only World ac Arc Marine.
Bydd y 14 ciwb a osodwyd ar y 15fed o Fai yn darparu cynefin ar gyfer amrywiaeth eang o rywogaethau morol, yn gwella bioamrywiaeth yn nyfroedd yr harbwr ac yn ymgysylltu â'r gymuned ynghylch effaith amgylcheddol a datblygiadau ynni gwynt ar y môr ar raddfa arnofiol.
Nod tîm prosiect Gwynt Glas yw gwneud y mwyaf o fanteision lle bo modd, ac mae hyn yn cyd-fynd â diben y 'Reef Cubes' hyn sy'n hybu bioamrywiaeth. Mae'r dyluniad yn darparu mannau byw i bysgod, crancod a chimychiaid, tra bod yr wyneb mandyllog yn galluogi planhigion morol i ffynnu.
Dywedodd Mark Hazelton, Cyfarwyddwr Prosiect Gwynt Glas:
"Rydym yn falch o gydweithio â Harbwr Falmouth ac elusennau sy'n canolbwyntio ar y môr – Sea-Changers ac Our Only World – i ddefnyddio datrysiad cynaliadwy sy'n hybu bioamrywiaeth, a weithgynhyrchwyd gan y cwmni Arc Marine o Gernyw. Mae'r fenter hon yn cyd-fynd yn berffaith â'n cenhadaeth i hyrwyddo arloesedd cynaliadwy a gwneud y mwyaf o fanteision lleol."
Mae Reef Cubes wedi'u cynllunio i adfywio ecosystemau morol bregus. Drwy gyflymu'r broses o greu riffiau ac atgyweirio ecosystemau, mae'n bosibl diogelu cyfleusterau hanfodol ar y môr a hyrwyddo bioamrywiaeth forol. Fe'u gwneir o agregau a thywod wedi'u hailgylchu, sy'n sgil-gynhyrchion o'r diwydiant chwarela.
Dywedodd Vicki Spooner, Rheolwr yr Amgylchedd yn Harbwr Falmouth:
"Rydym wrth ein bodd yn gosod ‘Reef Cubes’ yn ein harbwr. Fel y rhai sy’n gyfrifol amdano, mae iechyd a ffyniant ein dyfroedd lleol a’r rhai sy’n eu defnyddio o’r pwys mwyaf. Y llynedd, gosodwyd ‘Habitiles’ ar wal yr harbwr ac rydym wedi gweld pa mor gyflym y maent wedi cael eu poblogi gan fywyd morol. Rydym yn bwriadu gweithio gyda Phrifysgol Exeter i fonitro effaith ein ‘Reef Cubes’ newydd ac annog y gymuned leol i weld sut mae’r strwythurau hyn yn gwella ein hamgylchedd drwy ddenu bywyd morol a thwf planhigion dros y misoedd a’r blynyddoedd i ddod."
Dywedodd Rachel Lopata, cyd-sylfaenydd Sea-Changers – elusen genedlaethol cadwraeth forol sy'n cefnogi'r elusen leol Our Only World:
“Mae ein hangerdd yn ymwneud ag amddiffyn yr amgylchedd morol, ac mae Reef Cubes yn cynnig posibilrwydd cyffrous fel ‘blociau adeiladu ar gyfer y cefnfor’. Daeth y prosiect hwn – a ariannwyd drwy Sea-Changers ac a reolwyd yn lleol gan Our Only World – yn bosibl diolch i’r bartneriaeth â Gwynt Glas Floating Offshore Wind Farm. Mae Our Only World yr un mor ymroddedig â ni i gynaliadwyedd morol ac yn arbenigwyr ar ymgysylltu â’r gymuned yn y rhanbarth hwn; nhw fu’r partner perffaith ar gyfer y prosiect hwn.”
Fel rhan o ymrwymiad i godi ymwybyddiaeth, mae tîm prosiect Gwynt Glas hefyd yn gweithio gydag ysgolion lleol i addysgu disgyblion am bwysigrwydd yr amgylchedd morol, bioamrywiaeth ac ynni adnewyddadwy.
Dywedodd Mark Hazelton:
"Drwy ysbrydoli'r genhedlaeth nesaf, rydym yn gobeithio meithrin gwerthfawrogiad dwfn o'n cefnforoedd ac annog arweinwyr y dyfodol i flaenoriaethu eu gwarchod."
Fferm Wynt Alltraeth Gwynt Glas yn mynegi ei ddiolch diffuant i Sea-Changers, Our Only World, Falmouth Harbour ac Arc Marine am eu cefnogaeth wrth wireddu'r prosiect hwn. Mae wedi bod yn ymdrech wirioneddol gydweithredol.


